Göbeklitepe Kültür Sanat Derneği tarafından organize edilen ve ana destekçisi Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi olan 5. Göbeklitepe Uluslararası Film Festivali, 5-8 Kasım tarihlerinde “Hikâyeler burada başlar.” mottosuyla gerçekleştirildi. Şanlıurfa’da aklıma düşen, peşime takılan hislerin yazısını yazmak için masaya oturduğumda şehirlerin insan üzerinde bıraktığı etkiye dair düşündüklerimi yazdım.
Enes Kudu – Şehir; fırsatların, hayallerin, hayal kırıklıklarının, yaşanmışlıklarımızın, yaşayamadıklarımızın, karşılaşmalarımızın, elden kaçırdıklarımızın ve arzularımızın mekânıdır. Tüm bunları düşündüğümüzde insan, şehrin içinde farkında olarak ya da olmayarak birçok ilişkinin, duygunun ve olayın içine batıp çıkıyor. Bütün bu sürüklenme hâli içerisinde bazen kendimize çok saplanıyor bazen de kendimizi ıskalayabiliyoruz. İnsan, en çok bastığı toprağa, baktığı gökyüzüne aşina hâle geliyor.
Çoğu zaman bu aşinalığın farkındalığını yaşamak; küçük bir anın, karşılaşmanın ya da bir ihtimali kaçırmanın ardına denk geliyor. İnsan, o yüzden gündelik yaşamı akarken kendine duraklar arıyor. Bir kitabın sayfasında kurulmuş cümlelerle kendini özdeşleştirmek istiyor; bir tınının yarattığı duygu dünyasında kaybolmak istiyor. Hiç bilmediğim şehirlere ve insanlara daha çok inanmak istiyorum. Hareketi çağırıyorum. Ondan gelene kendimi bırakıyorum. Bilmediğim, görmediğim sokakların hatırına inanmak istiyorum.
Bazı sokakların yarattığı labirent hissi bir keşfetme duygusunu dürtüyor
Geçip giden evlerin hikâyesini, ayaklarımın değdiği sokakları, duvarlarda kalmış izleri merak ediyorum. Bir şehir insana ne sunabilir? İnsan bir şehirden ne ummalıdır? Göbeklitepe Film Festivali dolayısıyla bulunduğum Şanlıurfa’da aklıma düşen, peşime takılan hislerin yazısını yazmak için masaya oturduğumda şehirlerin insan üzerinde bıraktığı etkiye dair düşündüklerim başıma üşüştü. Bazı kentlerin, sokakların yarattığı labirent hissi bir keşfetme duygusunu dürtüyor.
Göbeklitepe Kültür Sanat Derneği tarafından organize edilen ve ana destekçisi Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi olan 5. Göbeklitepe Uluslararası Film Festivali, 5-8 Kasım tarihlerinde “Hikâyeler burada başlar.” mottosuyla gerçekleştirildi. Reji Kilisesi olarak bilinen Vali Kemalettin Gazezoğlu Kültür ve Sanat Merkezi’ndeki programıyla sinemaseverlere tarihle iç içe bir deneyim yaşattı. Ulusal, Uluslararası ve Arkeoloji Temalı Belgesel Film olmak üzere üç farklı kategorideki gösterimleri, özel seansları ve söyleşileriyle dikkat çekti. Ayrıca UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı (Creative Cities Network) kapsamında “Müzik Şehri” unvanını alan kente yakışır şekilde düzenlenen mini konserlerle festival, katılımcılara birçok anlamda doyurucu bir atmosfer sundu.
Bu coğrafyanın bize fısıldadıkları, varlığımızı sürdürdüğümüz insanlık tarihine ışık tutan detaylar
Arkeoloji Temalı Belgesel kategorisinde yer alan Doğukan Hazar İskenderoğlu’nun Nemrut Aslanlı Horoskobun Gizemi, A. Kadir Özdemir’in Kral Kronikleri ve Urartu Çivi Yazısı, Şükrü Gürsoy’un Kâhin, Roberto Leone’nin Peder Ennus: Bütün Hikâyeler Roma’ya Çıkar, Silvia Pradas Vitaller’in Pompeii ve Herculaneum’u Keşfetmek: Roque Joaquín de Alcubierre’nin Mirası filmlerini izledim. Göbeklitepe’nin ve festivalin ruhuna uygun olduğunu düşündüğüm film seçkisi; bu coğrafyanın bize fısıldadıklarını, gizemini koruyan bilinmezleri, varlığımızı sürdürdüğümüz insanlık tarihine ışık tutan detayları, bu topraklara ve başka diyarlara dair yeni bilgiler edindiğimiz bir izleme deneyimi sundu. Uluslararası kategoride izlediğim Divine Secret (Siba Younes), Ending (Norman Colombo), DNA (Bahador Zamani), Sonia Honey (Ameesha Joshi), When Tiger Roars (Lam Chan Zo) gibi filmler anlatı olarak çok farklı bir deneyim yaşatmasalar da yeni bir bakışı görmenin keyfine vardığım yapımlar oldu. Maalesef bir gün erken dönmek zorunda kaldığım festivalde, ulusal kategori seçkisinden herhangi bir film izleme fırsatım olmadı.
Bunun yanında Derviş Zaim’in Tavuri belgeselini festival özel gösteriminde izleme şansı buldum. Oldukça etkileyici bir anlatım tarzı olan belgesel; hayatının yarısını hırsızlık ve dolandırıcılıktan hapiste geçiren, “Şeytan” (Tavuri) lakaplı Mustafa Serttaş ekseninde suç, suça bağımlılık, toplum ve özgürlük temalarını işliyor. Yönetmen Derviş Zaim, sekiz yaşından beri tanıdığı Mustafa Serttaş’ın hayatının son beş yılını filme almayı başarmış. “Ülkenin en büyük dolandırıcısı olmasına rağmen ona yönelik bir merhamet geliştirmek mümkün müdür?” sorusunun ardından Zaim, kötülüğün içinde bir nebze olsun barınabilecek iyiliği gün yüzüne çıkarmayı amaçlıyor. Karakterinin yanında duran, onu yargılamadan ve ona kameranın varlığını unutturarak anlatısını kuran film, gerilla ruhunu da izleyicisine hissettirmeyi başarıyor.
Yaşamdan bir şey talep etmeyi unutmamak yanımıza kâr kalandır
Şanlıurfa’da geçirdiğim vakit boyunca şehrin içinde dolanma, gezinme ve oraya ait lezzetleri deneyimleme fırsatım oldu. Her köşe başında tarihin izini, yeni yüzleri, evleri, sokakları ve tatları keşfetmenin tadını çıkardım. Göbeklitepe’de boşluğun ve hiçliğin ortasında insanlık tarihinin izlerini ziyaret etme şansı buldum. Tüm bunlar etrafımdakilere, kendime ve belki de yaşamımı sürdürdüğüm şehre bir kez daha, farklı bir gözle bakma imkânı sundu. Çünkü bazen farklı bir yere gidince insan yaşadığı şehri unutuyor. Ya da kendi şehrinin çok daha fazla farkına varıyor. Balıklıgöl’de balıkları beslemek için aldığım konserve kapağında “Duan kabul edilmeyecek diye korkma. Dua edemez hâle gelmekten kork.” yazıyordu. Belki de yaşam tam olarak budur. Ondan bir şeyler talep etmeyi unutmamak, bizim yanımıza her zaman kâr kalandır.
