İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün 2008’den bu yana düzenlediği “Arka Oda Toplantıları” serisi devam ediyor.
10 Şubat Salı gerçekleşecek “Geç Osmanlı İstanbul’unda Beyefendi Cemiyetleri” başlıklı konuşmada, on dokuzuncu yüzyıl İstanbul’unda bilginin üretildiği ve dolaşıma girdiği cemiyet yapıları, bu yapıların güven ilişkileri ve toplumsal tahayyül üzerindeki etkileri ele alınacak.
Suna ve İnan Kıraç Vakfı İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün (İAE), mimarlık, tarih, kent çalışmaları, müzik ve sinema gibi farklı alanlarda İstanbul’a dair en yeni araştırma ve tartışmaları ilgililerle buluşturduğu klasikleşen etkinlik serisi Arka Oda Toplantıları, “Geç Osmanlı İstanbul’unda Beyefendi Cemiyetleri” başlıklı söyleşiyle devam ediyor. 10 Şubat Salı, 18.30’da, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün giriş katında gerçekleşecek buluşma, on dokuzuncu yüzyıl İstanbul’unda beyefendi cemiyetlerinde üretilen bilginin dolaşımı, güven ilişkileri ve toplumsal tahayyül arasındaki bağlara odaklanıyor.
Bilginin üretildiği ve paylaşıldığı mekânlar
On dokuzuncu yüzyılda Pera ve Galata, yalnızca ticaretin ve diplomasinin değil; bürokratların, akademisyenlerin, avukatların, hekimlerin, bankerlerin ve mühendislerin düzenli olarak bir araya geldiği beyefendi cemiyetlerinin de merkeziydi. Bu cemiyetler, edebiyattan bilime, mesleki tartışmalardan belediye işlerine ve siyasete uzanan geniş bir gündemin aynı masa etrafında konuşulduğu, üyelik rejimleri ve sohbet adabı üzerinden şekillenen kamusal alanlar olarak öne çıkıyordu. Metinlerin okunduğu, raporların tartışıldığı bu toplantılarda bilgi, belirli görgü ve nezaket kodları çerçevesinde dolaşıma giriyor; şehir ise aydınlatmadan ulaşıma, haberleşmeden denizciliğe uzanan teknik ve idari hayaller eşliğinde yeniden düşünülüyordu.
“Güven ekonomisi” ve toplumsal tahayyül
İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün 2025 yılı Doktora Adayları Yazma ve Araştırma Bursu’nu kazanan Utku Can Akın’ın doktora tezinden hareketle kurgulanan söyleşi, bu cemiyetlerin bilgiyi bir “güven ekonomisi” içinde nasıl ürettiğini ve paylaştığını tartışmaya açıyor. Akın’a, birlikte kaleme aldıkları makale ile YILLIK 7 Erken Kariyer Makale Ödülü’ne layık görülen Mustafa Türkan tartışmacı olarak eşlik ediyor. Söyleşi, geç Osmanlı İstanbul’unda bilginin dolaşımı ile daha geniş toplumsal hayal gücü arasındaki ilişkiye tarihsel bir perspektiften bakmayı amaçlıyor.