Geçmişte baklava, yoğurt ve horon gibi kültürel değerler üzerinden yaşanan coğrafi işaret ve sahiplik tartışmalarına bir yenisi daha eklendi. Yunanistan’ın, zeybeğin buradaki muadili olan “zeibekiko” dansı ile Guinness Dünya Rekoru kırmaya hazırlanması, Türkiye’de kültürel miras savunmasını yeniden hareketlendirdi.
Türkiye, bu hamleye karşı hem horon hem de zeybek alanında devasa sahne gösterileriyle yanıt vermeye hazırlanıyor.
“Kültür sanat alanını sulandırmaya çalışıyorlar”
Ankara Devlet Sahne Sanatları Topluluğu’nun Sanat Yönetmeni ve Türkiye Halk Oyunları Federasyonu Asbaşkanı Soner Satı, iki kültürün tarihsel yakınlığına dikkat çekerken, zeybeğin özgün yapısının korunması gerektiğini vurguladı. Satı, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Aralarında 50 kilometre mesafe olan toplumlar arasında benzerlikler olması normaldir. Bir kültürü, sanatı alıp ‘sadece bize aittir’ diyemeyiz ancak karşı taraf her şeyi sulandırdığı gibi kültür-sanat alanını da sulandırmaya çalışıyor. Zeybeğin Türkiye içinde bile birbirinden farklı onlarca formu var ve Yunanistan’ın ‘zeibekiko’sundan tamamen ayrılıyor.”
Türkiye’den iki büyük karşı atak
Yunanistan’ın kitlesel rekor denemelerine karşı Türkiye, tarihleri belirlenmiş iki büyük gövde gösterisiyle sahneye çıkıyor:
- 28 Haziran’da Dev Horon Rekoru: Yunanistan’ın geçmişteki bin kişilik horon denemesine misilleme olarak, 28 Haziran’da 5 bin kostümlü horoncuyla “Horon Bizimdur” denilerek kırılması imkansız bir Guinness Rekor denemesi gerçekleştirilecek.
- Ankara’da 2 Bin Kişilik Zeybek Gösterisi: Daha önce yapılan bin kişilik Ankara Seymeni gösterisinin görmezden gelindiğini belirten Satı, önümüzdeki süreçte Kültür Yolu Festivali kapsamında başkentte 2 bin kişilik bir “zeybek ordusu” ile gövde gösterisi yapacaklarını müjdeledi.
Köy ölçeğinde kültürel savunma
Halk oyunlarının aslına uygun korunması ve küresel çapta doğru tanıtılması için Türkiye genelinde çok sıkı bir altyapı çalışması yürütülüyor. Köy ölçeğine kadar inen bu savunma mekanizması şu verilerle destekleniyor:
- 10 bin kişilik profesyonel antrenör kadrosu.
- 8 ile 75 yaş arasında milyonlarca aktif lisanslı sporcu ve dansçı.
- Devlet Düzeyinde Temsil: Kültürel diplomasinin bir parçası olarak, Cumhurbaşkanlığı düzeyinde ağırlanan tüm yabancı devlet başkanları ve heyetlerine Türk halk oyunları gösterileri resmi program dahilinde izletiliyor.
Ege’nin iki yakasındaki bu ritim savaşı, önümüzdeki aylarda meydanlarda kurulacak devasa sahnelerle görsel bir rekora sahne olacak gibi görünüyor.
